Menu
Open Academic seminar of the Centre. Monika Stolarczyk‑Bilardie will deliver a lecture entitled Mobile Witnesses and Transnational Networks: Foreign Intermediaries and the Polish Church Hierarchy in the Face of the Holocaust (1941–1943). Open Academic Seminar
Monika Sotlarczyk-Bilardie
Mobile Witnesses and Transnational Networks: Foreign Intermediaries and the Polish Church Hierarchy in the Face of the Holocaust (1941–1943).
The meeting will take place on
Wednesday, June 24th, in Room 161 at Staszic Pal... Open Academic seminar of the Centre. Wioletta Wejman - I Remember This. The Holocaust in the Memories of Witnesses Otwarte Seminarium Naukowe
Wioletta Wejmann
“I Remember This.” The Holocaust in the Memories of Witnesses: Testimonies from the Oral History Archive of the “Grodzka Gate – NN Theatre” Centre in Lublin.
The meeti... pen Academic Seminar. Justyna Koszarska-Szulc will deliver a lecture entitled will deliver a paper entitled You’ll swallow a bullet and go where the Jew goes. Postwar Trial Testimonies and the Discourse on the Holocaust Open Academic Seminar
Justyna Koszarska-Szulc
„“You’ll swallow a bullet and go where the Jew goes.” Postwar Trial Testimonies and the Discourse on the Holocaust
The meeting will take place on
Wednesday, April 15, in ... International Academic Conference - Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence
Call for Papers – International Conference „Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”
“Documenting the Holocaust: Testimonies as Historical Evidence”
The international Conference organized within the framework of the European Hol... Open Academic Seminar -Karolina Panz, Zakopane Highlanders and Jews before the War, during the Holocaust, and in the Immediate Postwar Period Oopen Academic Seminar
Karolina Panz
Zakopane Highlanders and Jews before the War, during the Holocaust, and in the Immediate Postwar Period
Wednesday, January 18, room 161 Staszic Palace (ul. Nowy Swiat St. 72)11.00 A.M.
Online participation v...
add your e-mail to the NEWSLETTER
|
Polish Center for Holocaust Research Nowy Swiat St. 72, 00-330 Warsaw; POLAND; Palac Staszica room 120 e-mail: centrum@holocaustresearch.pl
PUBLIKACJE - Tyleśmy już przeszli ...
|
 powiększ

kup ebook
|
TYLEŚMY JUŻ PRZESZLI ...
Dziennik pisany w bunkrze (Żółkiew 1942-1944)
Clara Kramer
oprac. i wstępem opatrzyła Anna Wylegała
Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów
Warszawa 2017
ISBN: 978-83-63444-51-8
"Co raz więcej mam nadziei, że Pan Bóg nam dopomoże. Ale wieść, którą p. Beck przyniósł dziś z miasta, zaciemniła nam komunikat. Znaleźli gdzieś 3 Żydów i zastrzelili ich. Ach, jaka to tragedia ginąć teraz, kiedy sytuacja polityczna jest taka dobra i wyzwolenie bliskie.
[11 września]”.
Fragment zapisków Clary Kramer
Clara Kramer urodziła się w 1927 r. w Żółkwi jako Klara Schwarz. Była pierwszym dzieckiem Salki z domu Reitzfeld (1904–1959) i Meira (Majera) Schwarza (1886– 1959); w 1928 r. na świat przyszła jej młodsza siostra, Mania. Rodzina mieszkała w mieście od zawsze. Dziadek ze strony matki Szymon Reitzfeld (zm. 1941) był wraz z mieszkającymi w sąsiedztwie rodzinami Patrontaschów i Mehlmanów właścicielem tłoczni oleju, zwanej potocznie olejarnią, którą zarządzał Meir Schwarz. Historii życia autorki dziennika nie sposób opisać inaczej, jak na tle historii jej miasta rodzinnego i jego społeczności żydowskiej. Żółkiew leżała przed wojną w województwie lwowskim Drugiej Rzeczypospolitej i była dość typowym galicyjskim miasteczkiem, zamieszkanym przez Żydów, Polaków i Ukraińców .
Z 4,5 tys. żółkiewskich Żydów wojnę przetrwały pod okupacją niemiecką 74 osoby. Z tej liczby po wojnie pozostały w Żółkwi dwie. Zygmunt Lajner, ostatni żółkiewski Ocalały, zmarł w 1999 r. Po Żydach w Żółkwi zostały: bryła zrujnowanej synagogi (w czasach sowieckich mieścił się tam między innymi skład soli), nieliczne mezuzy na domach w centrum miasta, resztki cmentarza zamienione w latach siedemdziesiątych na bazar i zdewastowany pomnik pamięci ofiar akcji likwidacyjnej w 1943 r., wzniesiony w latach dziewięćdziesiątych w miejscu masowych grobów. Dom Mehlmanów i schron, w którym wojnę przetrwała Klara Schwarz i jej towarzysze, istnieją do dziś.
|
„Doprawdy, człowiek siedzi na tej dziurze między robactwem i myszami i czeka na tę dobrą wiadomość, i tylko chce żyć. I pomyśleć, co myśmy tu swoje wycierpieli, aleśmy przeszli dla tego życia, i to jeszcze nie wiemy, czy nie męczymy się na darmo.
[15 września]
Temu, który to będzie kiedyś czytał, włosy staną na głowie. Że coś takiego może się dziać w 20. wieku i gdzie, w tych „kulturalnych Niemczech”. W biały dzień mordują tyle tysięcy ludzi i między tymi mordercami nie znajdzie się ani jeden, który się ulituje nad tymi niewinnymi istotami. Ale jak niewinni?! Winni!!! Powinni byli podnieść protest! Porwać siekiery! Oblać każdego gestapowca benzyną i podpalić, żeby w każdej akcji zginęła większa część gestapowców! Przecież świat będzie pogardzał narodem, który tak biernie dał wyniszczyć się.
[16 wrzesnia]”
Fragment zapisków Clary Kramer
SPIS TREŚCI
Wprowadzenie - Klara z Żółkwi. Żółkiew Klary. O niecodziennych zapiskach z codzienności Zagłady (Anna Wylegała)
Dziennik Klary Schwarz
Część 1
Część 2
Część 3
Aneks: Fotografie

Praca naukowa finansowana w ramach programu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego pod nazwą „Narodowy Program Rozwoju Humanistyki” w latach 2014-2017
|